Bulancak Ekonomi Giresun Fındığı

Almanya’ya fındığın ilk ihraç edildiği yer Bulancak

Giresun Fındığı
Giresun Fındığı
facebook-profile-picture
Bu sitedeki içerikler Gönüllü Giresun Blog yazarları tarafından hazırlanmaktadır. İçerikten dolayı giresunblog.com sorumlu tutulamaz. Siz de buraya tıklayarak Giresun Blog'da gönüllü yazar olabilirsiniz.

4 Mart Global girişimcilik haftası. Girişimci kolay yetişmiyor. Çok meşakkatli tozlu yollardan geçiyorlar. Fikir üretmek ayrı geliştirmek ayrı uygulamak yaşatmak çok ayrı bir meşakkattir. Buradan bütün girişimcilerimizi ve girişimci adaylarımızı kutluyor yürekten destekliyorum.

1890 yıllarda Bulancak Talipli köyünde başlayan Almaya’ya uzanan bir girişimcinin serüvenini anlatmak istiyorum. Samgüney köyünden Veyisoğullarından Mustafa Özcan namı diğer (Hışır Mustafa), her sabah namazdan önce kalkar işyerine gider işleri ile meşgul olur. Osmanlının ekonomik anlamda buhranlı olduğu dönemler. Bulancak o zamanlar ilçe değil Akköy nahiyesi, küçük bir kasaba işsizliğin, fakirliğin, yoksulluğun olduğu bir dönem. Hışır Mustafa’nın iş yeri bugünkü postanenin olduğu yerde. Bulancak’ın fındık pazarının olduğu bölge ve eski camii mevkii ticaret hayatının döndüğü yerler. Bir kahve içmeye gelen dostu ile başlayan sohbeti aklına parlak fikirler getirir. Giresun Limanı’ndan o yıllar az da olsa kabuklu fındık satılırdı. (Liman çekek şeklinde) Fındığı işleyerek pek satan yoktur. Hışır Mustafa fındığı işlemek ister Pazar arama gayretindedir ama Rusya, İsviçre azda olsa fındık almaktadırlar. Çikolata İsviçre, İngiltere, Fransa’da (Marsilya) ve Almanya’da üretilmekte, fakat fındıkla birlikte rafine edilmemekte.

İlginizi çekebilir:  Giresun nasıl bir turizm şehrine dönüşebilir?

1900 yıllarında fındığın tek üreticisi ve dışsatımcısı Türkiye’dir. İsviçreli Lui Ramber’in 5 Mayıs 1902 tarihli gezi günlüğünde fındıkla ilgili şu cümleler yer almıştır: “Sabah şafakla beraber Giresun’a geldik. İşte bugün fındık diyarındayız. Yamaçlar üzerinde, küçük vadilerin kıvrımlarında, sözün kısası her tarafta düzenli biçimde dikilmiş fındıklar görülür” demektedir. Hışır Mustafa bir iş için uğradığı Giresun Ticaret Odası’na gelen heyetlerle tanışır, heyette Almanya’da ticaret yapan bir iş adamı da vardır. Tercüman vasıtasıyla fikirler alır Avrupa ülkeleri hakkında çikolata üretimi hakkında değişik istatistik bilgiler edinir. Bu fikirler ışığında yıllar önce aklına gelen düşünceyi hayata geçirmek üzere  atına binerek Bulancak’a gelir. İlk işi kırma fabrikasını kurmaktır. Kırma fabrikasını kuracak ama o zamanlar elektrik yok, sanayi gelişmiş değil. El değirmenlerinde insan gücü ile kırma sistemi üzerine çalışır ve zor şartlarda kırma fabrikasını faaliyete geçirir. Çuvallanması kolay değil, jüt çuval yoktur. Onun içinde el dokuma jüt çuval atölyesi kurmaya kara verir. Meşakkatli bir süreçten sonra faaliyete geçer.

İlginizi çekebilir:  Doğa Harikası: Bektaş Yaylası

Yıl 1907’dir, 5 yıl önce tanıştığı heyetten aldığı bilgiler üzerine Almanya’da bulunan iş adamına mektup yazar. Fındığın cins ve kalitesinden bahseden içerikte mektuba cevap gelir. Sevinir ama gemi ile Almanya’ya fındık götürmek zordur. Giresun-İstanbul arası maden taşıyan bir kaptan arkadaşından bilgi edinir. Tuna nehri üzerinden ulaşabileceğini söyler. İhracat o yıllar bugünkü gibi Eylül-Ekim aylarında değil, Nisan-Mayıs aylarında yapılırdı. Giresun Limanı’nda filikalarla açıkta bulunan gemiye yüklenirdi. Yolculuk başlamıştır artık. Almanya’ya Karadeniz üzerinden Tuna Nehri havzasından 3500 km’ye yakın deniz hattı. Almanya Kara orman bölgesine uzanan yolculuk. Almanya’nın ilk fındık ile tanışması, ilk Türkiye’den Almanya’ya fındık ihracatı 1907 yılı Mayıs ayıdır.

Hışır Mustafa (Veyisoğlu) zor şartlarda girişimcilik adına imkanların hiç olmadığı dönemde bir zoru başarmış, Almanya’ya ilk fındık ihracat eden kişi olarak tarihe geçmiştir. Bugün Almanların çikolata sanayinde bir numara olmaları, Türkiye’nin fındıkta en büyük alıcısı olmasın arkasında Bulancaklı Hışır Mustafa’yı unutmamak gerekir. Bir Bulancaklı, Giresunlu olarak gurur duyacağımız örnek alacağımız girişimcidir. Hışır Mustafa’nın  girişimleri bölgeye sağladığı istihdam bunlar ile bitmemektedir.

Yorum yaparak bu yazıdaki tartışmaya katılın

7 Yorum